Jaren in tbs-kliniek door wanbeleid
bron: de VolkskrantDe dochter (26) van Josina de Vormer zit nu zes jaar in tbs-kliniek Oldenkotte in Rekken. ‘Twee jaar te lang’, zegt haar moeder. Het verlof en de resocialisatie van haar dochter komen niet van de grond. ‘De rechter geeft haar steeds een jaar verlenging omdat ze onvoldoende geoefend heeft buiten de kliniek.’ Haar dochter is, vindt De Vormer, de dupe van het wanbeleid van Oldenkotte.
Vanwege een chronisch personeelstekort eiste de ondernemingsraad van de kliniek twee weken geleden het onmiddellijke vertrek van beide directeuren. De lijst met 32 kritiekpunten die de OR naar buiten bracht, kan Josina de Vormer moeiteloos aanvullen met haar eigen ervaringen.
De advocaat van haar dochter, Judith Kwakman, bevestigt de achterstand in de behandeling. Er is te weinig menskracht om aan haar resocialisatie te werken. ‘Als de rechter constateert dat er een jaar niets is gebeurd, geeft hij haar zo weer een jaar erbij.’
Twee jaar geleden kwam haar dochter nog gewoon thuis, vertelt De Vormer. ‘Ze is een paar keer hier bij mij geweest en een keer bij haar opa in het ziekenhuis. Dat ging goed, maar na een zelfmoordpoging twee jaar geleden is alles teruggedraaid en daarna is het – ondanks toestemming van het ministerie – niet meer opgepakt.’
De dochter van De Vormer moest van de rechter opgenomen worden omdat ze een psycholoog met een aardappelschilmesje had bedreigd. Eerder had ze al eens een ruitje ingeslagen van een psychiatrisch centrum en een medewerker met een stuk glas bedreigd. Beide keren eiste ze hulp.
De Vormer: ‘Ik wil niet goedpraten wat mijn dochter heeft gedaan. De mensen die ze heeft bedreigd zullen doodsbang zijn geweest. Dat beseft ze nu. Ze heeft de psycholoog een paar jaar geleden haar spijt betuigd in een brief. Maar op bedreiging staat maximaal 4 jaar cel. Nu zit ze al 6 jaar.’
Het verblijf in Oldenkotte heeft haar dochter geholpen, maar er zijn ook vreselijke dingen gebeurd. Daarvan kan niet alles in de krant. Wel dat ze een keer verkeerde medicijnen kreeg en kans heeft gezien – ondanks een regime van streng toezicht – zich met haar eigen onderbroek op te hangen.
Op het nippertje kon ze worden gereanimeerd. ‘Dat staat niet in de rapportage, want dat geeft de kliniek een slecht punt.’ De Vormer heeft meermaals in gesprekken met de leiding kritiek over het ontbreken van zorg en toezicht geuit, maar voelt zich net als het personeel, zegt ze: ‘Niet gehoord.’
Haar dochter is een zware borderliner. Ze heeft sterk wisselende stemmingen, is impulsief, denkt zwart-wit en kan extreem reageren. Als baby was haar dochter al anders dan andere baby’s. ‘Ze keek altijd ernstig. Je moest wel heel gek doen, wilde er een lachje vanaf komen. Toen ik daarna mijn zoon kreeg, dacht ik eerst: dit kind is niet goed. Het lacht, het speelt, dit klopt niet.’
De Vormer schetst de jeugd van een kind en puber met een laag zelfbeeld, suïcidaal, die haar woede maar niet onder controle krijgt. ‘Geen inrichting wilde haar hebben. Toen men haar het beloofde crisisbed weigerde, ging ze door het glas.’
Advocaat Judith Kwakman kent ‘meer dan drie vrouwen’ die net als de dochter van De Vormer tbs kregen omdat de reguliere hulpverlening hen niet aankan. ‘De vrouwen zijn niet gevaarlijk voor jou of mij, maar bedreigen hulpverleners als hulp wordt geweigerd.’
Ze krijgen de laatste tijd sneller tbs als uiterste redmiddel, aldus Kwakman. Voor de hulpverlening zijn ze ‘te bewerkelijk’. De vaste structuur en strenge controle kunnen helpen, maar ‘een tbs-kliniek die niet behandelt, wordt een veredelde gevangenis’.
Haar dochter heeft veel geleerd de laatste jaren, zegt De Vormer. ‘Ze is heel rustig geworden.’ Dat had ze net zo goed in een ‘gewone’ kliniek gekund. Naarmate de jaren verstrijken, wordt De Vormers vertwijfeling groter. Het kan toch niet dat iemand in Nederland nooit meer vrijkomt vanwege het dreigen met een aardappelschilmesje?