FPA: voorportaal voor de terugkeer van tbs?ers
De instelling in Halsteren waar de ontvluchte tbs?er verbleef, is een ?sluis? voor iemand de maatschappij weer ingaat, een overgangssysteem. Vanuit de politiek wordt met verbazing gereageerd op het gebrek aan beveiliging bij GGZWNB in Halsteren. Maar dat er geen hek staat, hoort nou juist bij het regime van een Forensisch Psychiatrische Afdeling.
Deze afdelingen, in vaktermen ook wel FPA?s genoemd, werden een jaar of tien geleden in het leven geroepen omdat de tbs-klinieken vol waren. Er was vandaaruit geen doorstroming meer naar psychiatrische instellingen die deze groep niet meer wilden of konden opvangen. Er groeide behoefte aan een soort tussenvorm voor de minder gevaarlijke klanten.
Mensen die het openbaar ministerie als zeer gevaarlijk beschouwt, worden namelijk niet in een FPA behandeld, zo zei GGZWNB-bestuursvoorzitter W. Petersen onlangs nog in een interview. ?FPA?s willen een sluis naar de maatschappij zijn, een voorportaal voor terugkeer.? Hij legde uit dat de forensische afdelingen de laagste beveiligingsgraad hebben binnen het getrapte systeem van de tbs (ter beschikking stelling) zoals Nederland dat kent. Het zwaarst beveiligd zijn de tien justitiele tbs-instellingen, waar soms honderden mensen verblijven. Die instellingen hebben tralies, prikkeldraad, hekken en professionele beveiligingsmensen. Een niveau daaronder zitten de vier forensisch psychiatrische klinieken: gesloten gebouwen rondom een court zonder speciale bewakingstroepen.
Stoornis
Op de onderste tree staan de FPA?s, waar mensen verblijven die een delict hebben gepleegd mede als gevolg van een psychiatrische stoornis: mensen met en mensen z?nder tbs-maatregel. Ze worden er behandeld n? of in plaats van een gevangenisstraf met als doel: voorkomen dat ze nog een keer de fout in gaan. De misstappen van de 24 FPA-klanten van GGZWNB varieren van stelen en brand stichten tot ontucht en zelfs moord.
De FPA?ers van GGZWNB ?wonen? in De Mare, een gesloten gebouw op het verder vrij toegankelijke terrein. Behandeling duurt in principe twee jaar en is gericht op terugkeer in de samenleving. Gaandeweg het individuele behandelingsprogramma worden vrijheden opgebouwd. In het begin mogen FPA-clienten helemaal niet van de afdeling af en ligt de nadruk op zogeheten socio-therapie: leren dingen samen met anderen te doen. Na een tijdje mogen ze onder begeleiding naar therapie buiten de gesloten afdeling en aan het eind van de rit mogen ze zelfs afspraken maken buiten het terrein, zonder begeleiding. Als tbs?ers zich niet aan tijdsafspraken houden, wordt de politie ingeschakeld. Na aanhouding gaan ze terug naar de tbs-instelling of forensische kliniek.
Geweldsdelict
De nu ontvluchte tbs?er kreeg een tbs-maatregel vanwege een geweldsdelict (geen zedendelict) en werd daar in 1997 voor veroordeeld. Hij kwam naar GGZWNB na een verblijf in een tbs-kliniek met een zwaarder regime en nam de benen toen hij op weg was van het ene naar het andere gebouw.
Vragen over hoe gevaarlijk de man nu precies is, hoe de ontsnapping kon gebeuren en wat de eventuele gevolgen voor het FPA-regime is, wil de raad van bestuur van GGZWNB op dit moment niet beantwoorden.
In een eerder gesprek zei bestuursvoorzitter Petersen dat ?werkers in de psychiatrie gewend zijn aan incidenten?. Ook gaf hij toe dat ontsnappen voor een tbs?er ?vrij gemakkelijk? is. ?Maar dat gebeurt zelden. De medewerkers zijn voortdurend alert op gevaar, ook voor zichzelf. Dat beperkt de risico?s.?