Monopoliepositie PBC ter discussie

bron: NOS

Advocaten maken in de rechtszaal steeds vaker gebruik van eigen experts die onderzoek doen naar de geestestoestand van hun cliënt. Daardoor komt de monopoliepostie van het Pieter Baan Centrum (PBC) onder druk te staan.

Het PBC, de psychiatrische observatiekliniek van het Ministerie van Justitie, leek jarenlang een onaantastbaar instituut. In ruim 90 procent van de gevallen nam de rechter het advies van het PBC zonder veel discussie over.   

De laatste tijd moeten de experts van het PBC het vaak opnemen tegen deskundigen die door de advocaten zijn meegenomen naar de rechtszaal. In het voorjaar van 2007 heeft dat er toe geleid dat in twee grote zaken niet het advies van het PBC werd opgevolgd.  

Zo besliste de rechter dat de man die in 2005 in Tolbert de kinderen van zijn vriendin ombracht, geen tbs hoefde te krijgen, terwijl het PBC dat na onderzoek wel had geadviseerd.

In het geval van Richard H. uit Zoetermeer, die terechtstond voor de moord op zijn vrouw en twee dochtertjes, oordeelde het hof dat hij wel behandeld moest worden in een tbs-kliniek, waarmee werd afgeweken van het PBC-advies. 

Aanvechten
Het gebeurt ook steeds vaker dat advocaten een inmiddels opgelegde tbs-behandeling aanvechten bij de rechter. Zo staat vandaag in Den Haag het kort geding van de Marokkaanse journalist Bensaid N. tegen de Nederlandse Staat op het programma. 

N. zit sinds 1994 vast wegens poging tot doodslag op zijn vrouw, die hij met de platte kant van een hakbijl op het hoofd had geslagen. 

Hij werd veroordeeld tot een jaar cel en tbs, maar zit nog altijd vast omdat zijn tbs geen succes zou hebben. Hij dreigt nu naar de longstay-afdeling te moeten.

Zijn advocaat vindt dat buiten proporties. N. is door meerdere deskundigen onderzocht en niet gevaarlijk bevonden maar de rechters houden vast aan het advies van het PBC.  

'Niet onderbouwd'
Hoogleraar transculturele psychiatrie Joop de Jong vindt dat de tbs-behandeling van N. moet worden beëindigd. De diagnose dat de Marokkaan een stoornis heeft, is volgens De Jong onhoudbaar. De inschatting dat hij vaker in de fout zal gaan, is niet onderbouwd, stelt De Jong. 

Directeur Heijdelberg van het PBC wil niet op individuele gevallen ingaan, maar zegt alle geloof te hebben in de onderzoeksmethoden van het PBC. "We kunnen met een hele grote mate van waarschijnlijkheid aangeven wat er met iemand aan de hand is en wat er moet gebeuren."